آرش فهيم

«امبلا امبلا ديو دونه» نام كامل هنرمند و كمدين معروف فرانسوي است كه چند روز پيش به عنوان داور بيست و ششمين جشنواره بين المللي فيلم كوتاه تهران، به کشور جمهوری اسلامی ایران سفر كرده بود.

گفت وگويي كوتاه را با اين كمدين برجسته فرانسوي انجام دادم كه مي خوانيد.

¤ به عنوان يك هنرمند سياسي، چرا قالب كمدي را براي عرضه آثارتان انتخاب كرده ايد؟

- كمدي تلاش مي كند تا تابويي را كه در روح انسان است، اما نمي توان آن را ابراز كرد بشكند و به هم بريزد. درواقع كار كمدي مثل پزشكي است. اما پزشكي روح و ذهن. يعني مي توان از طريق آن، چيزي را كه در روح و ذهن انسان رخنه كرده است آزاد كرد. در شرايطي كه هنرمند نمي تواند حرفي را به صورت علني و رسمي بيان كند، اين كمدي است كه اين امكان را فراهم مي كند تا ضمن خنداندن مخاطب، حرف هاي مگو و غيرمجاز را زد.

¤ شما با چه انگيزه اي وارد كار هنري و تئاتر كمدي شديد و هدفتان چيست؟

- در شرايطي كه در كشور من، فرانسه، عدالت حاكم نيست، من راهي ندارم به جز اين كه با ابزار خنده و كمدي بر ضد اين شرايط مبارزه كنم. به خصوص درباره موضوع هولوكاست كه در فرانسه، نمي توان در مورد آن هيچ صحبتي كرد. شايد جالب باشد بدانيد. يكي از آثار اخير من كه قرار است آن را در آينده نزديك در ايران هم اجرا كنم، «شوآناناس» نام دارد. اين نام را به اين دليل براي آن انتخاب كردم، چون در فرانسه به هولوكاست «شوآ» مي گويند و چون نمي توان در آن كشور درباره اين كلمه (شوآ= هولوكاست) صحبت كرد، آن را به صورت شوآناناس انتخاب كرده ام، تا به اين طريق، هولوكاست را مورد تمسخر قرار دهم.

¤ چرا در فرانسه نمي توان از هولوكاست صحبت كرد؟

- به دليل نفوذ و غلبه شديد لابي صهيونيستي بر فرانسه و كل اتحاديه اروپاست. اين لابي كاري كرده كه هولوكاست جايگزين دين مسيحيت شده، تا آنجا كه يك هنرمند، حق نزديك شدن به آن را ندارد.

¤ تا به حال شده كه به خاطر گرايش ضدصهيونيستي و انتقاداتتان از هولوكاست دچار دردسر شويد؟

- بله، در ماه دسامبر اخير يك نمايش در فرانسه اجرا كردم كه با استقبال 6 هزار نفر مواجه شد. در اين نمايش از دكتر فريسون دانشمندي كه منكر هولوكاست است تقدير كردم. پس از آن ديگر در هيچ سالني به من اجازه اجراي نمايش ندادند و تا به حال 200 نمايش من، توقيف شده است. علاوه بر آن، در دادگاه فرانسه 30 پرونده براي من تشكيل داده اند كه هر چند روز يك بار به خاطر آن ها من را محاكمه مي كنند.

¤ به جز اين گونه آثار كه ضد صهيونيستي و عليه هولوكاست هستند، با خلق ساير آثار شما مخالفتي نشده است؟

- چرا! يك فيلمنامه هم درباره برده داري نوشته ام و قصد دارم كه از آن يك فيلم سينمايي بسازم. اما فرانسه، اجازه توليد اين فيلم را هم به من نمي دهد.

¤ چرا؟

-چون فرانسه، خودش سهم عمده اي در برده داري و تجارت برده داشته است و اين فيلم براي آنها دردسرهاي بسياري را ايجاد مي كند.

¤ جاي تعجب است! چطور در كشور فرانسه كه ادعا مي كند مهد دموكراسي و آزادي انديشه و بيان است، به يك هنرمند اجازه داده نمي شود كه درباره موضوعاتي چون هولوكاست و برده داري حرف بزند؟
-بله، حق با شماست! فرانسه يك كشور بزرگ و مهد آزادي و فلسفه محسوب مي شود. اما فراموش نكنيد كه اين كشور، مهد استعمار هم هست و امروز هم يكي از چهارراه هاي اصلي استعمار محسوب مي شود. در فرانسه آزادي وجود دارد، اما اين آزادي تنها براي ثروتمندان است. من فرانسه را دوست دارم، اما همان طور كه گفتم، اين لابي صهيونيستي است كه در اين كشور قدرت بسيار زيادي داردو آن را به هر سمت كه خودش بخواهد مي برد.

¤ با توجه به اين شرايط و دردسرهايي كه براي شما ايجاد شده است، چرا به موضوعات ديگر نمي پردازيد و دست از پرداختن به اين گونه مسائل برنمي داريد!

-من شخصيتي هستم كه خودم را در مقابل جرياناتي مي دانم كه انسان ها را قرباني خودشان مي كنند و از انسان ها به عنوان ابزار استفاده مي كنند. اين كاري است كه در مورد سياه پوستان اتفاق افتاده و رنج هاي بسياري كه بر سياهان به عنوان برده تحميل شد، من را به اين راه كشاند. امروز هم هولوكاست به عنوان ابزاري دردست صهيونيست هاست كه ازطريق آن فلسطيني ها را قرباني منافع خودش كند. در اين شرايط من نمي توانم سكوت كنم و درباره موضوعات بي اهميت تر اثر هنري خلق كنم.

¤ آيا واقعاً اميد داريد كه بتوان با كار هنري وآثار سينمايي و نمايشي، مشكلات بشر را حل كرد؟

-در سؤال شما نوعي ترديد وجود دارد. حقيقتاً در اروپا به طوركلي در غرب، هنر در انحصار صهيونيسم است و آن ها در راستاي اهداف خود از آن بهره برداري مي كنند. اما ما اميدواريم كه بتوانيم از هنر، براي گسترش صلح و عدالت در جهان استفاده كنيم.

¤ نظر شما درباره سينماي غالب بر جهان، يعني هاليوود چيست؟

-هاليوود يك اسلحه اي دردست آمريكاست تا ازطريق آن،سياست خارجي اش را پيش ببرد.

¤ يكي از برنامه هاي شما در ايران، ملاقات با رئيس جمهور ايران بود. در اين ديدار چه صحبت هايي رد و بدل شد؟

-در آن جلسه راجع به اهميت نقش هنر و سينما براي آزادي ملت ها صحبت شد. گفتيم كه جهان در كنترل امپرياليسم و سرمايه داري است و ما بايد از هنر عليه اين حاكميت استفاده كنيم. آقاي احمدي نژاد هم نظرشان اين بود كه بايد از هنر در همين جهت استفاده كرد. من همچنين در ديدار با رئيس جمهور ايران، در مورد سانسوري كه توسط لابي صهيونيسم در اروپا اعمال مي شود صحبت كردم و گفتم كه اين لابي، رسانه ها و سينما را كنترل كرده و توانسته مانع انعكاس مظلوميت و رنج فلسطيني ها و ظلم رژيم صهيونيستي شود.

¤ درباره فيلمي كه قرار است در آينده با موضوع برده داري در ايران بسازيد توضيح بدهيد.

-اين فيلم مسائل پشت پرده برده داري را به صورت تاريخي بررسي مي كند و تا به حال فيلمنامه آن را نوشته ام. قرار است اين فيلم با حضور بازيگران فرانسوي و اروپايي به تصوير كشيده شود.

¤ مردم غرب، به خصوص آزادي خواهان و صلح طلبان چه نظري درباره كشور ايران دارند؟ خود شما نظرتان چيست؟

-مردم دنيا، ملت ايران را به عنوان كشوري كه در مقابل آمريكا و صهيونيسم مقاومت مي كند مي شناسند. نظر من هم اين است كه ايران داراي يك فرهنگ و تمدن بسيار بزرگ است.
¤ ضمن تشكر از شما به خاطر اين كه امكان اين مصاحبه را فراهم كرديد. در پايان اگر پيامي براي مردم ايران داريد بفرمائيد.